Thứ ba 21/05/2019

Dinh dưỡng

An ninh lương thực và dinh dưỡng: FAO hỗ trợ việt nam đạt mục tiêu ưu tiên quốc gia

Dinh dưỡng

“FAO và các đối tác của FAO sẽ tiếp tục giám sát tiến trình nhằm mục tiêu đến năm 2015 giảm số người suy dinh dưỡng trường diễn xuống còn một nửa. Trong kỷ nguyên thịnh vượng toàn cầu này thì không có lý do gì mà thế giới lại vẫn phải chịu đựng… tình trạng đói hàng ngày….. Chúng ta phải cùng nhau hành động một cách nhanh chóng. Tôi tin chắc rằng chúng ta sẽ được chứng kiến ngày mà… thế giới thực hiện được lời hứa chấm dứt tình trạng đói”. Jacques Diouf, Tổng Giám đốc FAO,

Tình trạng mất an ninh lương thực trên thế giới: 2000, FAO, Rome, 2000.

Cùng hành động nhằm vươn tới mục tiêu của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về lương thực

FAO cam kết phối hợp với các đối tác của mình nhằm tìm kiếm các giải pháp bền vững để giúp chấm dứt tình trạng đói trên toàn thế giới. Tình trạng mất an ninh lương thực được FAO định nghĩa là khi “nhân dân sống trong tình trạng thiếu ăn và lo sợ nạn đói”1 . An ninh lương thực là một vấn đề được ưu tiên cấp quốc gia ở Việt Nam và đất nước đang phấn đấu đạt mục tiêu của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về lương thực (1996), đó là đến năm 2015 giảm chỉ còn một nửa số người suy dinh dưỡng so với năm 1990. Trong thập kỷ qua Việt Nam đã đạt được những tiến bộ to lớn nhằm vươn tới mục tiêu này. Đặc biệt là nhờ tăng mạnh năng suất nông nghiệp Việt Nam đã tự chủ được về lúa gạo ở cấp quốc gia. Tuy nhiên, mặc dù đã đạt được những thành tựu to lớn trên, tình trạng đói và suy dinh dưỡng vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi trên đất nước và vẫn còn một bộ phận dân cư đáng kể có nguy cơ bị mất an ninh lương thực. Theo số liệu của FAO (1996-98) thì khoảng 22 phần trăm dân số Việt Nam vẫn bị thiếu hụt năng lượng trong khẩu phần ăn hàng ngày. Một nghiên cứu của FAO mới đây (2000) đánh giá mức thiếu hụt năng lượng của những người thiếu dinh dưỡng ở Việt Nam là khá cao, lên tới 280 kcal mỗi người mỗi ngày. Suy dinh dưỡng trẻ em là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm. Ngoài ra, còn có các nhóm dân cư khác cũng có nguy cơ bị mất an ninh lương thực (phụ nữ, người đánh bắt cá thủ công, các dân tộc ít người ở nông thôn, trẻ em đường phố, những người thất nghiệp/bán thất nghiệp). Trong phạm vi từng hộ gia đình, sự phân biệt về giới là khá rõ theo các điều tra khảo sát an ninh lương thực cá nhân: các thành viên nữ trong gia đình thường có nguy cơ mất an ninh lương thực cao hơn so với nam giới. Hiện nay, FAO đang phối hợp với Chính phủ Việt Nam trong việc mở rộng khả năng tiếp cận lương thực cho các nhóm dân cư nghèo và có nguy cơ mất an ninh lương thực cũng như để cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho họ. Do tính chất phức tạp và đa dạng của an ninh lương thực, toàn bộ các hoạt động mà FAO hỗ trợ trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản đều đang góp phần tăng cường an ninh lương thực ở Việt Nam dù bằng cách này hay cách khác. Tuy nhiên FAO cho rằng phát triển kinh tế và nông nghiệp chưa chắc đã tương ứng với việc cải thiện an ninh lương thực, do đó FAO đang hỗ trợ một số sáng kiến có trọng tâm trước hết là đảm bảo an ninh lương thực ở cả cấp trung ương lẫn cấp làng xã.

Hợp tác nhằm tăng cường an ninh lương thực

Năm 1997, Uỷ ban điều phối hành chính Liên hiệp quốc (ACC) đã thành lập Mạng lưới điều phối hành chính về phát triển nông thôn và an ninh lương thực (Mạng lưới ACC) như một cơ chế để tăng cường hợp tác giữa các cơ quan tiếp tục thực hiện các hoạt động theo mục tiêu đã đề ra của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về lương thực. Mạng lưới ACC đã được hai mươi tổ chức Liên hiệp quốc phê duyệt, do FAO cùng với IFAD quản lý trong sự cộng tác chặt chẽ với Chương trình Lương thực Thế giới (WFP). Tập trung vào từng quốc gia, Mạng lưới ACC dự kiến tạo điều kiện tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa các cơ quan tổ chức phát triển trong việc thực hiện cam kết đạt mục tiêu an ninh lương thực và xóa đói giảm nghèo ở khu vực nông thôn. Mạng lưới ACC bao gồm các nhóm chuyên đề ở từng quốc gia có nhiệm vụ tăng cường an ninh lương thực và phát triển nông thôn cho từng khu vực, một nhóm các tổ chức Liên hiệp quốc và các tổ chức đoàn thể xã hội khác tham gia phối hợp cùng thực hiện quá trình này trên cấp độ quốc tế. Trong khuôn khổ hoạt động của Mạng lưới ACC, FAO đã thành lập Nhóm chuyên đề về an ninh lương thực nhằm tích cực hỗ trợ cho Chính phủ tiến tới mục tiêu của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về lương thực; tăng cường liên kết và xây dựng các mối quan hệ hợp tác định hướng cho hành động nhằm tăng cường an ninh lương thực ở Việt Nam; trao đổi các thông tin và các phương thức triển khai tối ưu để đảm bảo an ninh lương thực và phát triển nông thôn tại Việt Nam. Nhóm chuyên đề tập hợp được một loạt thành viên cùng cam kết tăng cường an ninh lương thực ở Việt Nam bao gồm các cơ quan tổ chức Chính phủ, các tổ chức của Liên hiệp quốc, các cơ quan viện trợ song phương và các tổ chức phi chính phủ quốc tế cũng như quốc gia. Để chuẩn bị cho Việt Nam tham gia vào “Hội nghị thượng đỉnh thế giới về lương thực: 5 năm sau” sẽ được tổ chức vào tháng 11 năm 2001 tại Trụ sở FAO, Nhóm chuyên đề đang trợ giúp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn biên soạn một bản chiến lược an ninh lương thực quốc gia vững chắc. Hiện nay, bên cạnh nhiều hoạt động khác, Nhóm chuyên đề còn đang hỗ trợ cho những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam nhằm xây dựng Hệ thống thông tin và bản đồ về tình trạng và nguy cơ mất an ninh lương thực (FIVIMS), tăng cường năng lực của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong lĩnh vực an ninh lương thực và triển khai các hoạt động tăng cường nhận thức về các vấn đề an ninh lương thực ở Việt Nam.

Xây dựng các chính sách và chiến lược mới thích hợp

Xây dựng các chính sách và chiến lược mới thích hợp

Trong một nỗ lực không ngừng nhằm đạt được những mục tiêu của Hội nghị Quốc tế về Dinh dưỡng (1992), vào tháng 4 năm 2001 Bộ Y tế đã phê duyệt bản Chiến lược dinh dưỡng quốc gia 2001-2010. Chiến lược này khác với bản Kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng đưa ra năm 1995 ở chỗ là chiến lược hiện hành nhằm vào tình trạng mất an ninh lương thực ở cấp hộ gia đình, khuyến khích sự tham gia mạnh mẽ hơn ở cấp làng xã, tập trung vào cải thiện an ninh lương thực trong các nhóm có nguy cơ mất an ninh lương thực cũng như kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các ngành và giữa các tổ chức. FAO hoàn toàn ủng hộ trọng tâm của Chiến lược dinh dưỡng quốc gia mới và sẽ tiếp tục hỗ trợ Viện Dinh dưỡng Quốc gia (NIN) để đưa các mục tiêu của bản chiến lược trở thành hiện thực. Hiện nay, FAO đang thực hiện một dự án với mục tiêu giúp Việt Nam xây dựng các chính sách và chiến lược để củng cố an ninh lương thực quốc gia bền vững. Phối hợp với các cán bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các chuyên gia FAO đang tiến hành đánh giá các vấn đề an ninh lương thực để giúp cho những nhà hoạch định chính sách của Việt Nam xây dựng những chiến lược hiệu quả và xác định những chương trình can thiệp trong các lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Dự án tập trung vào những mối liên quan giữa mất an ninh lương thực và nghèo đói, hướng tới hoà nhập các nhóm mất an ninh lương thực và có nguy cơ mất an ninh lương thực vào quá trình tăng trưởng kinh tế bằng cách tập trung các hoạt động vào nhóm đối tượng bị mất an ninh lương thực ở mức độ cao nhất. Những cơ quan tổ chức hoạt động trong lĩnh vực phát triển nông thôn đều nhận thức rõ về mối liên hệ giữa an ninh lương thực và nghèo đói. Trong thời gian vừa qua, FAO đã cộng tác với Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP) hỗ trợ Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong mục tiêu giảm nghèo ở Việt Nam, thông qua một dự án trợ giúp cho quá trình biên soạn tài liệu “Chiến lược giảm nghèo trung hạn”, là cơ sở để Việt Nam đàm phán với Ngân hàng Thế giới/Quỹ Tiền tệ quốc tế về tài trợ từ Quỹ Giảm nghèo. Dự án đã hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng như Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội trong việc phân tích các nhân tố kinh tế và xã hội phức tạp dẫn đến đói nghèo và mất an ninh lương thực. Nhờ sự tham gia của FAO vào dự án này cùng với Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Tổ chức đã khuyến khích Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tập trung thích đáng vào các hoạt động giảm nghèo trong quá trình biên soạn Chiến lược 2001-2010 cho ngành nông nghiệp.